Bir toplumun omurgası, yalnızca siyasetçiler, büyük sermaye grupları ya da karar alıcılar değildir. Asıl omurga, sessizce üreten, çalışan, alın teriyle yaşamını sürdüren, ne çok varsıl ne de yoksul olan o geniş kesimdir: orta direk. Yıllarca bir ülkenin hem ekonomik hem toplumsal dengesini sağlayan bu kesim, bugün artık ayakta kalmak için çırpınan bir kitleye dönüşmüş durumda. Peki, gerçekten orta direk çöküyor mu?
Sokaktaki insanın yüzündeki çizgiler, raflardaki fiyat etiketleri, maaş bordrolarındaki eriyen rakamlar ve her ay daha da genişleyen “geçinemiyorum” çığlığı bunu açıkça söylüyor. Orta sınıf, bir zamanlar geleceğe umutla bakan, çocuklarının eğitimine yatırım yapabilen, tatil hayalleri kurabilen, evine, arabasına, yaşam standardına ilişkin bir düzen kurabilen kesimdi. Bugün ise asgari geçim mücadelesi, bu hayallerin yerine geçmiş durumda.
Ekonomik dalgalanmaların yükünü en çok onlar taşıyor. Vergi sisteminin adaletsizliği, artan kiralar, eriyen alım gücü ve güvencesiz çalışma koşulları orta direği yavaş yavaş eritiyor. Gelir dağılımındaki uçurum büyürken, bir yanda çok küçük bir zümre zenginliğine zenginlik katıyor, diğer yanda koca bir kitle “yoksullaşmadan gün sayıyorum” kaygısı içinde yaşıyor. Orta direğin omuzlarına yüklenen vergi yükü artıyor; ancak buna karşılık aldığı hizmet, güven ve refah giderek azalıyor.
Siyasal düzlemde ise orta direğin sesi eskisi kadar duyulmuyor. Kutuplaşmış bir ortamda, geçim derdiyle boğuşan insanların demokrasi, hukuk, özgürlük gibi kavramlara vakit ayıracak gücü bile kalmıyor. Oysa demokrasinin sigortası da yine orta sınıftır. Ekonomik olarak ayakta durabilen bir toplum, siyasal haklarına daha güçlü sahip çıkar; sorgular, eleştirir, hesap sorar. Bugün bu gücün zayıflaması, sadece ekonomik değil, siyasal açıdan da ciddi bir kırılganlık yaratıyor.
“Orta direk çöküyor mu?” sorusu, aslında ülkenin geleceğine ilişkin bir uyarıdır. Eğer bu kesim ayakta kalamazsa toplumun dengesi bozulur, adaletsizlik derinleşir, öfke birikir ve güven duygusu çöker. Oysa güçlü bir orta sınıf, güçlü bir ülkenin en önemli güvencesidir.
Belki de şimdi soruyu tersine çevirmek gerek:
Orta direk neden çöküyor?
Ve daha önemlisi:
Onu yeniden ayağa kaldırmak için ne yapıyoruz?
Bir ülkede insanların geleceğe umutla bakabildiği gün, orta direk yeniden yükseldiği gündür. Çünkü o direk sadece ekonomik bir kavram değildir; toplumun adalet, huzur, güven ve dayanışma direğidir. Bu direğin çökmesi, hepimizi aynı çatının altında titreten bir sarsıntıdır.
