Dünden Bugüne Sanata Bakış

Dünyada toplumların genel amaçları uygarlaşmaya yöneliktir. Bu nedenle sanat ve teknoloji sürecinden geçme koşulu kaçınılmaz bir gerçektir. Dengeli ve sağlıklı bir toplumun en önemli koşullarından birisi "sanat eğitimidir". Konuya ilişkin bir yapıtında Herbert Read, sanat ve eğitimin gerekliliğini sanatsız toplumların dengelerini kaybedeceğini öne sürerek açıklar.

 

Kişinin öznel iç görüsü, imgeleri, düşünceleri ve duyuları sanat ile görselleşir. Bu çok öznel olan durumun dışa dönüşmesi, somutlaşması ve başkalarına anlatması insan için önemli bir gereksinmedir. Hangi sanat yapıtı olursa olsun yaratma eylemi anlatılmak isteneni izleyiciye iletme amacını güder. Sanat eğitimi; kişiye estetik yargı yapabilme konusunda yardımcı olmayı amaçlarken, yeni biçimleri hissedip, eğlenmeyi ve heyecanlarını doğru biçimlerde yönlendirmeyi öğretir. Demek ki sanat eğitimi, sanatçı yetiştirmeye değil; yetiştirmek durumunda olduğu her kişiyi yaratıcılığa yöneltip, onun bilgisel, bilişsel, duyusal ve duygusal eğitim ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir.



Sanat eğitimi, her yaştaki birey için gereklidir ve insan hayatında önemli bir yer tutar. Sanat eğitimi; bireyin yaratıcı güç ve potansiyellerini eğitmek, estetik düşünce ve bilinci örgütlemek için gereklidir. Sanat, bireyin sosyal ilişkilerini ayarlamasını, işbirliği ve yardımlaşmayı, doğruyu seçme ve ifade edebilmeyi, bir işe başlayıp bitirme sevincini tatmayı, üretken olmayı sağladığı için gereklidir.

Ulu önder Atatürk, sanatın tanımını şu sözlerle açıklamıştır: "Sanat güzelliğin ifadesidir. Bu anlatım sözle olursa şiir, ezgi ile olursa müzik, resim ile olursa ressamlık, oyma ile olursa heykeltıraşlık, bina ile olursa mimarlık olur."



Sanatın, bir toplumun ilerlemesindeki öneminin ve vazgeçilmezliğinin bilincinde olan Atatürk, bu düşüncesini şu sözlerle ifade etmiştir.   "Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir,". "Bir millet sanata önem vermedikçe büyük bir felâkete mahkûmdur," ."Dünyada medenî, ileri ve gelişmiş olmak isteyen herhangi bir millet, mutlaka heykel yapacak ve heykeltıraş yetiştirecektir ". Atatürk'ün bu sözleri, sanatla ilgili temel düşüncelerini ifade etmesi bakımından önemlidir.



Atatürk'ün sanatçılarla ilgili düşüncelerini ifade ettiği sözleri ise şunlardır: "Sanatçı, toplumda uzun çalışma ve uğraşlardan sonra alnında ışığı ilk hisseden insandır ". "Hepiniz milletvekili olabilirsiniz, bakan olabilirsiniz; hatta Cumhurbaşkanı olabilirsiniz, fakat sanatkâr olamazsınız ". “Sanatçı el öpmez, sanatçının eli öpülür”.



Türkiye’nin meclise girebilen ilk ve tek köylü kadını olan Satı Kadın Ulus’ta bir piyese davetlidir. Kapıda kalabalık bir grup köylüyü görünce ne beklediklerini sorar. Onlar da içeride piyes denen bir şey olduğunu merak ettiklerini izlemeye geldiklerini ama içeriye alınmadıklarını söylerler. Satı Kadın hemen kapıdaki görevliye sebebini sorar. Görevli bu piyesin sadece protokole ve milletvekillerine oynanacağını söyleyince Satı Kadın halkı göstererek “Bunlar milletin vekili değil ama asılları, derhal bunları içeriye alınız, gerekirse ben dışarıda beklerim” diyerek hayatlarında ilk kez piyes izleyecek halkın içeri alınmasını sağlayacaktır.



Bu gün bütün ülkeleri saran pandemi döneminde ekonomik olarak üretim yapamadıkları için en çok etkilenenlerin içinde sanatçılar var. Kuşkusuz ekonomik açıdan üretimlerini halk ile buluşturamasalar da pandemi bittiğinde evde kaldıkları dönemde içsel olarak yaşadıkları, hissettikleri bir şekilde sanata dönüşen ürünleri halk ile buluşacak zengin sanat ürünleri üretmişlerdir. Bu pandemi döneminde ben eminim ki en az sıkılan, zamanını iyi değerlendiren sanatçılardır. Sanat evde iken evin dışına çıkmaktır. Bir sanat becerisi olan insanlar bu açıdan çok şanslıdır. Ve tarihi süreci içinde geçmişi geleceğe taşıma aracı olan sanat, bu günleri de sanatsal bakış açısıyla, kimi kelimeleriyle, kimi cümleleri ile kimi notalarıyla, kimi fırçasıyla,  rengârenk geleceğe taşıyacaktır.